LAUDATO SI’ Irakaspen aukeratuak I

20151010_192034GORETSIA BEDI                      LAUDATO SI’

Sarrera eta I. Atala

MUNDUA, ZABORTEGI BIHURTUA

LAUDATO SI’ (GORETSIA BEDI) entziklika atera berri du Frantzisko Aita Santuak Erroman, 2015eko maiatzaren 24an sinatua eta ekainaren 18an argitaratua. Azpititulu hau jarri zion: Denona dugun etxea zaintzeaz. Titulu honetan dugu entziklikaren edukia eta esanahia jasotzeko gakoa: alde batetik, San Frantziskok izadia ikusirik Jainkoari zuzentzen zion gorespen-kantua aipatuz, izadia bere edertasun osoan “ama eta arreba/ahizpa” dugula oharturik, guk ere, izadiaren bistan, Jainkoa goretsi behar dugula oroitarazten digu. Bestetik, berriz, entziklika Denona dugun etxea zaintzeaz dela iradokitzean, gizadi osoak eta gizaki bakoitzak naturarekiko duen erantzukizuna ikusarazi nahi digu (1. paragrafoa).
Ez du naturaren deskripziorik egin beharrik, gizon-emakumeok historian zehar eta, batik bat, azken bi mende hauetan, izadiari egin diogun eta egiten ari gatzaizkion kaltea zorrotz salatzeko:

Gure arreba/ahizpa hau oihuka ari da Jainkoak lur honetan jarri dituen ondasunak gaizki eta desegoki erabiliz egiten diogun kalteagatik. Beraren jabe eta nagusi bagina bezala hazi gara, bortxaz eta zuzengabe erabiltzeko eskubidea bagenu bezala (2. paragrafoa).

Hurrengo paragrafoetan, azken lau aita santuek eta Frantziskok berak gai garrantzitsu honen inguruan egindako zenbait azalpen eta salaketa ere aipatzen du. Lehendabizi hau dio 3. paragrafoan:

 Denon den etxeari buruz denekin elkarrizketan jartzea da bereziki nire asmoa.

 Irakurtzen jarraitzeko

Anuncios

SINODOA FAMILIARI BURUZ ERROMAN

Familiaz Sinodoa 2015eko urrian

Komunikabide askok aipatu du 2015eko urriaren 4az geroztik Erroman Familiaz hasi berria den Sinodoa. 400 batzarkide inguru bilduko da: mundu osotik etorritako kardinalak eta gotzainak eta beste zenbait aditu eta aholkulari. Gaurko munduan eta kulturan –Mendebaldekoan bereziki– familiaren izatea, egitura eta eginkizuna zein den eztabaidatuko dute eta nolako erronkak dituen aurrean.

Prestakuntza zabala: galdekizuna Eliza osoan

Hain gai kontuzko eta labaina denez gaur egun familiarena, Frantzisko Aita Santuak Eliza osoari eskatu nahi izan zion iritzia. Xede horrekin, galdekizuna bidali zuen 2013ko azken aldera munduko eliz elkarteetan pastoralgileek eta apaizek hausnartu eta bere iritziak eman zitzaten. Iritziak bildurik, oinarrizko dokumentua izan zen hori, 2014ko urrian egin zuten ezohiko Sinodoko kideen lanerako. Gerora, 2015ean beste galdekizun bat ere bidali zuen, aurrekoan bezala, eliz elkarte guztietara, emandako erantzunak hasi berria den Sinodo honetarako lagungarri izan zitezen.

Familiaren izatea gaur egun

Egia da, mundua globalizatua egonik ere eta herri bakoitzaren kulturak eta izaerak kanpotiko eragin gero handiagoa nozitzen badu ere, munduan era askotako kulturek, ohiturek eta gizarte-egiturek hor dirautela. Baina hori bezainbateko egia da Mendebaldeko pentsaerak eta jokaerak gero eta gehiago kutsatzen ari dituela munduko gainerako kulturak. Hori dela eta, Sinodoak oso kontuan izango du Mendebaldeko kulturan familiak duen egoera.

Kristau-elkartearen ikuspegitik begiraturik, senar-emazteek beren seme-alabekin osatzen dute familia. Gizarteko erakunderik garrantzitsuenetako bat da, garrantzitsuena ez bada. Familian sortzen dira mundu honetarako gizaki berriak, familian ikasi eta bizi ditzakete giza baliorik eta jarrerarik jatorrenak. Familiak babesten eta gidatzen ditu seme-alabak eta beren etorkizunari aurre egiteko prestatzen… Horretako, ezinbestekoa da aita-amen heldutasuna, erantzukizuna eta ahalegina.

Gaur egun, ordea, halako familia –“tradizionala” deitua– izatea ez da erraza. Familiak ere kanpotiko eragin bortitza nozitzen du, eta ia ezinezkoa du eragin hori ekiditea.

Izan ere, beste egitura batzuk dituzten familia-ereduak ugaritzen eta normalizatzen ari dira gero eta gehiago: ama nahiz aita bakarreko familiak, sexu bereko bikoteek osatutako familiak, ezkontza-loturarik gabeko familiak… Eta, horrekin batera, seme-alaben ondoan egon ezin diren gurasoak, familia-bizitzari baino lan profesionalari eta irabaziari garrantzi handiagoa ematen dieten gurasoak, heziketa emateko erantzukizuna betetzen ez duten gurasoak, seme-alabak haztea eta heztea besten esku uzten duten gurasoak, ezkontza hautsirik nor bere aldetik abiatzen diren gurasoak seme-alaben zaintza txandakatuz… Horrek guztiak zerikusi handi eta ikaragarria du, noski, haurren eta gaztetxoen izaeran, oreka psikologikoan eta jokaeran, askotan sufrimendu handia jasan behar izan dutelako eta noraezean ibili behar izan dutelako.

Familiaren erronka larriak gaur egun

Aipamen soil horiek kontuan harturik, aise ikus daiteke zein erronka larriak dituen gaur egun familiak. Nola ulertu behar da familiaren izatea? Ezin da eredu eta egitura bakarra hartu. Hain era ezberdineko familietan, zein da eta nolakoa behar luke izan bikotearen arteko harremanak? Nola banatu eta partekatu  senarra eta emaztearen artean edota bikotekideen artean ezkontza-bizitzak eta famili bizitzak berekin dituen egitekoak? Nola hezi datozkeen seme-alabak, zein irizpidek argiturik, zein balore erakutsiz eta landuz? Zein helburu jarri heziketa-lanari? Nola bateratu laneko eta gizarteko konpromisoak familia-bizitzarekin eta seme-alaben heziketarekin? Zeri eman lehentasuna, bizitza-maila gorena lortzeari eta ongizate ekonomikoa izateari ala seme-alaben bidelagun izateari? Nola lagun egin seme-alabei ezkontza haustean? Zer ikusten eta ikasten dute seme-alabek egoera horretan?

Kristau-elkartean ahaztu ezineko beste erronka garrantzitsua honako hau da: kristau fedearen eskualdaketa edo transmisioa. Nola bizi dute familia kristauek beren baitan kristau fedea? Askok ez du eskatu ere egiten bataioa beren haurrentzat. Eta eskatzen dutenek zenbateraino onartzen eta betetzen dute gero horrek berekin duen konpromisoa, seme-alabak kristauki hezteko konpromisoa? Bataiatu bai, baina geroz eta familia gehiagok ez die bere haurrei katekesi bidea eskaintzen, ez etxean ez parrokian. Hala ere, aipatu eta goraipatu beharra dago zenbait familiak kristau-heziketan egiten duen lana arretatsua. Horrelakoak ere bai baitira.

Dibortziatu katolikoen egoera

Sinodoak aztertu eta eztabaidatuko dituen arazo larri eta ugarien artean, honako hau izango zitalenetakoa: Ezkontza-bizitza hondaturik, bereizi edota zibilez dibortziatu eta beste norbaitekin elkartu diren kristau katolikoen egoera zein da? Kristau-elkarteko kide izaten jarraitzen dute ala, ezkontza-legearen arabera bizi ez direlako, elkartetik kanpo daude? Parte hartu al dezakete al dezakete Eukaristian jaunartuz, komulgatuz?

Ez dira, horregatik, nolanahiko galderak eta arazoak. Elizan aspaldidanik pentsatu ohi da, elkartetik kanpo ez badaude ere, ez daudela komunio osoan, adulterioa bekatu oso larria denez, Jesusek berak esan zuena kontuan izanik (ik. Mk 10, 11-12). Hau, ordea, ikuspegi zorrotza da. Eta, beharbada, ez du kontuan Jesusek berak bekatariarekiko erakusten zuen errukia eta onginahia; ez, noski, bekatuzko egoeran iraun zezan, bihozberritu eta Jainkoaren adiskidetasuna onar zezan baizik.

Hori horrela izanik, gaur egungo egoeran, senar-emazteen arteko harremanek askotan hainbeste gorabehera eta zailtasun kristauon artean ere nozitzen duten garai honetan, zein jarreraz hartu behar lituzke eliz elkarteak egoera irregularrean leudekeen ezkonduak? Zorrozkeriaz legea hotz-hotzean aplikatuz, egoera irregular hori zuzendu arte, ala bihotz zabalez eta errukiz, egoera latz horretara eraman dituzten arazoak ulertzen saiatuz eta, ahal den heinean, egoera hori bideratzen lagunduz?

Frantzisko Aita Santuak garrantzi berezia ematen dio halakoak errukiz eta onginahiz hartzeari, Jesusek bekatariak hartu ohi zituen bezala. Erruki eta onginahi horren adierazgarri da, adibidez, ezkontza baliogabeko edo nulo izan zela deklaratzeko epaia erraztu nahia.

Aita Santuaren aurkako korronteak

Arazo larri honetan ez ezik, Frantzisko Aita Santuak hain era ezohikoan eta deigarrian ateratzen eta tratatzen dituen beste arazo askotan ere, aurkako korronte indartsuak sortzen zaizkio eta aurrez aurre jartzen. Adibidez, egun hauetan argitaratu dute komunikabideek nola jarri zaizkion kontra hamaika kardinal –horien artean Antonio Maria Rouco Varela, Madrilgo artzapezpiku ohia–. Ez dute inola ere onartzen ezkondu diren dibortziatuei eliz elkartearen ateak irekitzea eta are gutxiago Eukaristian parte hartzen uztea. Oso garratz kritikatzen dute Aita Santuaren jokaera eta homosexualei buruz egin izan dituen azalpenak. Ez ote dira ohartzen beraiek aplikatzen duten zorrozkeriak zenbat kristau uxatzen duen eliz elkartetik eta zenbatentzat diren eskandalagarri?

Otoitz egin

Ezin ukatu arazoa larria eta labaina dela; ezin dela nolanahi erabaki, gogoeta sakona eta elkarrizketa baketsua eskatzen duela. Hain zuzen, xede horrekin bildua da urriaren 4tik 25era Familiari buruzko Sinodoa Erroman.

Ebanjelioari darion argia gabe eta Espirituaren laguntza gabe zail izango da erabaki egokirik eta onik hartzea. Horregatik, ezinbestekoa dugu eliztar guztiok otoitz egitea.

Eutsi Berrituz  
2015eko urrian

SINODO SOBRE LA FAMILIA EN ROMA

El Sínodo sobre la Familia. Octubre de 2015

Como se ha conocido a través de los medios de comunicación social, la segunda y definitiva etapa del Sínodo de la Familia, está teniendo lugar en Roma, donde junto al Papa Francisco que lo ha convocado se reunirán 400 personas entre obispos y especialistas del mundo católico e invitados de otras iglesias cristianas.

Preparación del Sínodo: Cuestionarios a toda la Iglesia.

La primera parte del Sínodo realizada hace un año vino precedida, por  voluntad explícita del Papa Francisco, de un amplio cuestionario sobre el tema, respondido en 2013 por todas las iglesias extendidas por el mundo y completado por un segundo cuestionario enviado el 2015, de preparación más inmediata del Sínodo.

Situación de la familia, hoy.

En el mundo globalizado en que vivimos no hay duda de que la estructura de la familia es plural y variada. Sin embargo la estructura de la denominada “familia tradicional” es la que durante siglos ha perdurado en Europa y en la cultura occidental, y ha constituido el núcleo fundamental de su estructuración social. La familia ha sido el lugar de transmisión no sólo de la vida sino de los valores y tradiciones que han tejido, en buena medida, lo que se considera la cultura de los pueblos. Dentro de éstos, la transmisión de la fe y el evangelio en  las familias cristianas, ha constituido una de las dimensiones vertebradoras de la misma vida eclesial. Así lo afirma el Vaticano II, en la LG nº 11, llegando a describir la familia como “iglesia doméstica”. En esta “iglesia doméstica” los padres deben ser para sus hijos los primeros predicadores de la fe, mediante la palabra y el ejemplo, y deben fomentar la vocación propia de cada uno, pero con un cuidado especial la vocación sagrada.

Los desafíos de la familia, hoy.

La variedad de las formas de las unidades familiares actuales –familias monoparentales, familias formadas por padres-madres distintos de los que engendraron los hijos, familias con custodias compartidas,  familias formadas por padres-madres del mismo sexo etc., no admiten una única forma de  desarrollo positivo  y de educación de sus miembros. La variedad de formas de las unidades familiares parecen exigir también formas de desarrollo diferenciadas, incluso en el tema de transmisión de valores, y en la configuración de la “iglesia doméstica”. Recrear unos modos de transmisión de los valores humanos fundamentales y de los valores cristianos que los sostienen es el gran reto al que se enfrentan las instituciones sociales, y entre ellas las iglesias en general y la Iglesia Católica en particular. ¿Cómo configurar una familia cristiana como “iglesia doméstica” en las nuevas situaciones familiares?

La situación de los católicos divorciados.

Hasta hace unos años cuando el divorcio civil y el posterior matrimonio civil no influía en la gran mayoría de los matrimonios católicos, la Iglesia mantenía una interpretación estricta del dicho evangélico que el Evangelio de Marcos (10, 1-12) y sus paralelos en  Mateo (19, 1-9)  y Lucas (16, 18) nos transmiten. Hoy en día en que muchos católicos ante el fracaso de su primer matrimonio, optan por el divorcio y posteriormente por un segundo matrimonio civil, ¿puede la Iglesia, en virtud de esa interpretación estricta, considerarlos como habiendo roto la comunión y por consiguiente apartados de la recepción de la Eucaristía? ¿No tendrá la iglesia Católica que reflexionar sobre dicha interpretación y “colocar” dichos textos en el contexto más amplio del Evangelio de la Misericordia, con el que tantas veces interpela a los cristianos el Papa Francisco? Desde esa misericordia, ¿no habrá que abrir caminos nuevos para aquellos que se encuentran en situaciones nuevas?

Corrientes contrarias al Papa

El estilo del Papa Francisco, “misericordia quiero y no sacrificios”,  frente a estos y otros problemas y desafíos a los que se enfrenta la Iglesia Católica, ha originado en la gran mayoría de la Iglesia un movimiento favorable a esa forma de abordar los problemas, movimiento que alcanza a otras iglesias cristianas, y a muchos hombres y mujeres que no son cristianos. Pero, ha dado lugar también a un movimiento de oposición al Papa Francisco, liderado por algunos cardenales entre los que se encuentra el arzobispo emérito de Madrid, Antonio María Rouco Varela. Esta división se ha hecho manifiesta y supone no una legítima diversidad teológica y pastoral, sino un “momificarse” en posiciones del pasado, que nada bueno aportan a la vida evangélica de la Iglesia Católica.

 Implorar el aliento del Espíritu

En este tiempo de realización del Sínodo se nos pide a todos los cristianos una oración intensa para que el Espíritu aliente a los Padres sinodales y a todos los que formamos la Iglesia. Pero además de la oración se nos pide que nos interesemos por reflexionar, y dialogar, para encontrar caminos que faciliten a las familias cristianas la realización de su vocación para la humanización del mundo entero.

Eutsi Berrituz
Octubre de 2015

Frantzisko Aita Santuaren hitzaldia Nazio Batuen Erakundean

Visita del PAPA FRANCISCO a las ORGANIZACIÓN DE LAS NACIONES UNIDAS  NAZIO BATUEN ERAKUNDEA
Nueva York, Viernes 25 de septiembre de 2015

“La exclusión económica y social es una negación total de la fraternidad humana y un gravísimo atentado a los derechos humanos y al ambiente.Los más pobres sonlos que más sufren estos atentados por un triple grave motivo: son descartados por la sociedad, son al mismo tiempo obligados a vivir del descarte y deben injustamente sufrir las consecuencias del abuso del ambiente.Estos fenómenos conforman la hoy tan difundida e inconscientemente consolidada «cultura del descarte».

HITZALDIA – DISCURSO

Frantzisko Aita Santuak Ameriketako Estatu Batuaren Kongresuari

VISITA AL CONGRESO DE LOS ESTADOS UNIDOS DE AMÉRICA
DISCURSO DEL PAPA FRANCISCOFranciscoUSA_StephanDriscol

Washington D.C., Jueves 24 de septiembre de 2015

Construir un futuro de libertad exige amor al bien común y colaboración con un espíritu de subsidiaridad y solidaridad  (…) Todos conocemos y estamos sumamente preocupados por la inquietante situación social y política de nuestro tiempo. El mundo es cada vez más un lugar de conflictos violentos, de odio nocivo, de sangrienta atrocidad, cometida incluso en el nombre de Dios y de la religión. Somos conscientes de que ninguna religión es inmune a diversas formas de aberración individual o de extremismo ideológico. Esto nos urge a estar atentos frente a cualquier tipo de fundamentalismo de índole religiosa o del tipo que fuere. Combatir la violencia perpetrada bajo el nombre de una religión, una ideología, o un sistema económico y, al mismo tiempo, proteger la libertad de las religiones, de las ideas, de las personas requiere un delicado equilibrio en el que tenemos que trabajar.

HITZALDIA DISCURSO

FRANTZISKO AITA SANTUA “BEKATARIEN LAGUN”

Jose Antonio Pagola

“Izan zaitezte errukitsuak, zuen Aita errukitsua den bezala” (Lukas 6, 36)

"Jesusen jarraitzaileok zeregin bat daukagu: ahalegindu behar gara    Eliza gero eta gehiago izan dadin ingurune sentibera  eta konprometitua gizon-emakumeen  zauri fisiko, moral eta espiritualekiko.           Ez al da heldu garaia eliz diziplina eta Zuzenbide Kanonikoaren edukiaberraztertzeko (zehapenak, delituen kastiguak, zigorrak, epaiketak,   tribunalak…),batzuetan hain arrotza Jesusen espirituarekiko eta       Ebanjelioan ez, baizik zuzenbide erromatarrean inspiratutako doktrinek hain baldintzatua? "
Tradizio ebanjelikoek behin eta berriz azpimarratzen dute gizaki ororenganako errukiak arnasa ematen, motibatzen eta ERRUKIAREN IKONOAbultzatzen dutela beti Jesusen jokaera. Errukiak azaltzen eta finkatzen du Jesusen izaera eta jokaera. Ebanjelariek erabili ohi duten aditzak (splanchnizomai) iradokitzen du jendearen sufrimenduak Jesusen erraiak zirraratzen dituela, sufrimendu hori barne-muinetaraino sartzen zaiola eta bere ekintzaren oinarri bilakatzen dela.
Gauza bat da garrantzitsua: igartzea erruki hori ez dela beste sentimendu bat, baizik eta Jesusen jarduera guztia moldatzen duen funtsezko erantzuna. Ez da inolako interesek eragindakoa. Doan den maitasuna da, Jainkoaren azkengabeko misterioari dariona Jesusengan. Erruki honek ulertarazten du bere ekintza salbagarri guztia.
            Ebanjelioek bereziki nabarmentzen dute jendeen bizitza gaixotua sendatzera emana dagoela Jesus, beren sufrimendua errotik ezabatuz edo arinduz. Ez ezerk, ez inork ez du gelditzerik izango errukiz jokatzeko daukan askatasuna, ezta larunbateko atsedena agintzen duen lege santuak ere: “Larunbata gizakiaren onerako egin zuen Jainkoak eta ez gizakia larunbataren onerako” (Markos 2, 27).
            Gainera, ebanjelioek Jesusen jokabide eskandalagarria azpimarratzen dute “bekatariei” Jainkoaren barkamena doan eskaintzen dienean. Ez ezerk, ez inork ez du geldiaraziko Jesusen askatasuna, horiekin Jainkoaren hondogabeko errukiz jokatzeko. Ez gaitzespenak ez irainek. Jesusek honela azalduko du bere jokabidea: “Ez dute osasundunek behar sendagilea, gaixoek baizik; ez naiz zintzoei dei egitera etorri, bekatariei baizik” (Markos 2, 17).

Sigue leyendo

EL PAPA FRANCISCO “AMIGO DE PECADORES”

José Antonio Pagola

“Sed misericordiosos como vuestro Padre es misericordioso” (Lucas 6,36).

   "Sus seguidores hemos de trabajar hoy para que su Iglesia sea, cada vez más, un espacio sensible y comprometido ante   todas las heridas físicas, morales y espirituales de los hombres y mujeres de hoy. ¿No ha llegado el momento de revisar la disciplina eclesiástica y el contenido del Derecho Canónico  (sanciones,castigos de los delitos, penas,procesos, tribuna-les…),tan ajeno a veces al espíritu de Jesús y tan condiciona-do por doctrinas  inspiradas en el derecho romano más que en el Evangelio?"
 
            Las tradiciones evangélicas subrayan una y otra vez que la actuación de Jesús está siempre inspirada, motivada e impulsada por la misericordia hacia todo ser humano. Es la misericordia lo que explica y define
su manera de ser y de actuar. El verbo que emplean de ordinario los evangelistas (splanchnizomai) sugiere que el sufrimiento de las gentes conmueve sus entrañas, penetra hasta el fondo de su ser y se convierte en su principio de acción. Papa Francisco-mendigosLo importante es captar que esta misericordia  no es un sentimiento más, sino la reacción básica de Jesús que dirige y configura toda su actuación. No viene motivada por interés alguno. Es amor gratuito que brota en Jesús desde el misterio insondable de Dios. Desde esta misericordia se entiende toda su acción salvadora.
         Los evangelios destacan de manera especial la dedicación de Jesús a curar la vida enferma  de las gentes erradicando o aliviando su sufrimiento. Nada ni nadie podrá detener su libertad para actuar con misericordia, ni siquiera la ley sagrada del descanso sabático: “El precepto del sábado ha sido instituido para el ser humano y no el ser human
o para el sábado” (Marcos 2, 27).
         Además, los evangelios destacan la actuación escandalosa de Jesús ofreciendo el perdón  de Dios de manera gratuita a los “pecadores”. Nada ni nadie podrá detener su libertad de actuar con ellos desde la misericordia insondable de Dios. Ni el rechazo ni los insultos. Jesús explicará así su actuación: “No necesitan de médico los sanos sino los que están mal, no he venido a llamar a justos sino a pecadores” (Marcos 2,17). Sigue leyendo